Zarząd Ormiańskiego Towarzystwa Kulturalnego

serdecznie zaprasza

na spotkanie Ormiańskiego Towarzystwa Kulturalnego,

które odbędzie się w najbliższą sobotę, 27 maja 2023 r. o godz. 16:00

w siedzibie Ormiańskiego Towarzystwa Kulturalnego przy ul. Studenckiej 2 lok. 3A w Krakowie

Tematem spotkania będzie najnowsza publikacja OTK:

pt. GEWORG MARZPETUNI autorstwa Muracana (Grigora Ter-Howannisjana),

a poprowadzi je prof. dr hab. Andrzej Pisowicz, wybitny armenista i iranista.

Muracan (Grigor Ter-Howannisjan)

„GEWORG MARZPETUNI”
Tłumaczenie: dr Stanisław Ulaszek
Polska redakcja armenistyczna: prof. Andrzej Pisowicz
Współpraca: Małgorzata Malkiewicz

Ormiańskie Towarzystwo Kulturalne, Kraków 2023
Zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
Specjalne podziękowania dla Księgarni Akademickiej w Krakowie

Poniżej kilka słów o najnowszej publikacji Ormiańskiego Towarzystwa Kulturalnego:

Muracan to pseudonim wschodnioormiańskiego pisarza Grigora Ter-Howannisjana (1854-1908) urodzonego w Górskim Karabachu w miasteczku Szuszi. Autor pochodził ze średniozamożnej rodziny, a jeden z jego przodków był duchownym Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego, o czym świadczy pierwszy element jego nazwiska, który w języku ormiańskim był tytułem grzecznościowym odnoszącym się do niższych duchownych, nieobjętych celibatem.

Powieść historyczna Muracana Geworg Marzpetuni ukazała się po ormiańsku w 1896 r. w wieloetnicznym Tyflisie (zamieszkanym głównie przez Ormian, ale także przez Gruzinów i Rosjan). Jej tytuł stanowi imię (Geworg to odpowiednik polskiego Jerzego) i nazwisko (z archaicznym sufiksem -uni urartyjskiego pochodzenia) arystokraty armeńskiego, który w X w. skutecznie walczył o niepodległość Armenii.

Już w VII w. Armenię podbili Arabowie, nierzadko propagujący islam mieczem. W X wieku Armeńczycy (w Polsce od średniowiecza zwani Ormianami) podjęli starania o odzyskanie niepodległości. Sprawa nie była prosta, krajem bowiem rządzili feudalni władcy, dla których prywatne interesy były często ważniejsze niż dobro kraju. Król Aszot II z dynastii Bagratydów (915-928), zwany Żelaznym (Jerkat), bynajmniej nie był wzorem do naśladowania. Największe zasługi w zakończonych sukcesem walkach toczonych z Arabami miał książę Geworg Marzpetuni, bohater narodowy, którego postać jest w powieści Muracana przedstawiona jako wzór patriotyzmu.

Składająca się z trzech części powieść Geworg Marzpetuni (przełożona z tłumaczenia rosyjskiego przez Stanisława Ulaszka) jest wielowątkowym utworem historycznym, w którym prócz wydarzeń militarnych są również przedstawione, i to bardzo subtelnie, prywatne dramaty bohaterów i bohaterek. W powieści autor jednoznacznie opowiada się po stronie religii chrześcijańskiej i wspieranych przez nią wartości, jak dobro rodziny i zdolność do poświęcenia własnego życia ojczyźnie, oraz wysoko ocenia ormiańskie zwyczaje i tradycję.

Prof. Andrzej Pisowicz